Pantematico
Amargo el ron y mi antipática simpatía.
Ipan itlamian, tlapoualistli kinamiki se tlaltepaktli tlen ax senkistok
-Náhual huasteco o Mexicano huasteco*-
(xikijto)
Yajaya nejnemi ica tlaseseya huan ax quiimacasi tlasehuilistli.
Tinejnemiyayaj toicxihua ipan nochi taltipacti.
tijkixtiskiaj nopa tetl tlen eltoya iteno ueyi atl,
titlatsotsonaj ika nochi toyolo
uan tijtemosej tlamantli tlen tlachijchiuali
¡Ax poliui miak pixkistli!
[tlatsotsonali ika tlatsotsonali]
Tinejnemiskiaj tlakuitlapan tlen kuali.
Tlauel kuali nikixtoma nopa tlamachtili
maske tleno nesi nopa tlateuijketl,
¿Tlake pano ika nopa tlaijiyouilistli?
tlen kinyolkokoua inin tlateuilistli tlen axkema tlami
Techtlachiliyayaj ika miak pakilistli.
Huan inijuanti tzactoque ipan tlatzacuiltilistli por ya nopa,
Pampa nopa tlayejyekoli tlen ya tikijtojkej, tijpolojkej,
tikilkaua tlen melauak tlachialistli, braces
timokauaj ika amo kuali tonali
nopa uejkajkia tlateuilistli tlen amo uejkauayaya;
Nopa tlayejyekoli tlen tlauel ipati kichijki ma moskalti tlamantli.
Ika tlajtlanili tlen melauak nijchiua ipan noyolo,
uan ika tlaseuilistli nimitstlachilijtok tlatsintla tonati
Ax ueliyaya nimits tlajtolmakas se tlaltepaktli tlen más kuali;
pampa nopa marca ipan momajpil
Ayoc timoicnelíaj quema timoajsij,
huan nimitztlachilijtoc ica tlasehuilistli quen se conetl.
Ipan itlamian, tlapoualistli kinamiki se tlaltepaktli tlen ax senkistok.
Al final, las historias merecen un mundo imperfecto
(Recitado)
Camina con frialdad y no le temas a la paz.
Pues caminando descalzos por todo el mundo,
quitaríamos las rocas de la playa,
jugaríamos con todo nuestro corazón
y explorando algo que no existe
¡No nos queda ya mucha cosecha!
(Cantado)
Iremos tras lo que es correcto.
Me expliqué muy bien en la enseñanza,
no importa cómo se vea el enemigo,
¿Qué pasa con la justicia?
frustrados por su lucha interminable
nos miraron con curiosidad.
Y por ello ya están encerrados en el castigo,
por las razones antes mencionadas, omitimos,
olvidando la verdadera visión, ligaduras
que nos quedan por el mal tiempo
las viejas guerras de corta duración;
El pensamiento crítico facilitó las cosas.
Con preguntas honestas persisto,
y en silencio te he mirado bajo el sol
No podría prometerte una tierra mejor;
Porque esa marca está en tu mano
ya no nos encontraremos mientras duermes- (traducción literal, "ya no nos amamos")
y te he mirado con la calma de un niño.
Al final, las historias merecen un mundo imperfecto.
* El náhuatl huasteco, también conocido como mexicano de la Huasteca o "Méxcatl" como lo llaman sus hablantes, es usado por cerca de 190,000 personas. (El náhualt común es hablado por 1,500,000 personas).
El idioma presentado aquí corresponde al náhuatl huasteco hablado en el estado de San Luis Potosí, específicamente en la región de Xilitla. A diferencia del náhuatl común, este dialecto de la Huasteca está influenciado por el idioma pame y el propio idioma huasteco. Estas influencias lo hacen más fluido y musical.
Al igual que el náhuatl, el náhuatl huasteco está formado principalmente por morfemas, prefijos y sufijos que crean nuevas palabras, y cada palabra formada es un poema en sí misma. Otra diferencia con el náhuatl común es que su ortografía no requiere acentos y se escribe tal y como suena.